Diş taşı, diş yüzeyinde biriken bakteri plağının zamanla sertleşmesi sonucu oluşan yapıdır. Günlük diş fırçalama ile plakların büyük kısmı temizlenebilir; ancak yeterli temizlik yapılmadığında bu plaklar mineralize olarak diş taşına dönüşür. Diş taşı oluştuktan sonra evde yapılan ağız bakımıyla temizlenmesi mümkün değildir ve mutlaka diş hekimi tarafından profesyonel olarak alınması gerekir.
Diş taşı yalnızca estetik bir sorun değildir. Zamanla diş eti iltihabına, kanamaya, ağız kokusuna ve ileri vakalarda diş eti çekilmesine neden olabilir.
Diş taşı, diş eti ile diş arasında bakteri birikmesine yol açar. Bu bakteriler zamanla diş eti hastalıklarına neden olur. Tedavi edilmediğinde:
Diş eti kanaması başlar
Ağız kokusu oluşur
Diş eti çekilmesi görülür
Kemik kaybı oluşabilir
Dişlerde sallanma meydana gelir
İleri vakalarda diş kaybı yaşanabilir
Düzenli diş taşı temizliği sayesinde bu problemlerin büyük bölümü önlenebilir.
Genel olarak diş taşı temizliğinin 6 ayda bir yapılması önerilir. Bu süre çoğu kişi için ideal kabul edilir. Ancak her bireyin ağız yapısı ve diş taşı oluşum hızı farklıdır.
Sigara kullananlar
Çay ve kahve tüketimi fazla olanlar
Diş eti hastalığı geçmişi olanlar
Ortodonti tedavisi görenler
Ağız bakımı yetersiz olan kişiler
Tükürük yapısı diş taşına yatkın olan bireyler
Bu kişilerde diş taşı temizliği 3–4 ayda bir önerilebilir.
Ağız bakımı iyi olan, diş taşı oluşumu yavaş olan kişilerde temizlik süresi yılda 1 kez yeterli olabilir. Bu karar diş hekiminin muayenesi ile belirlenmelidir.
Diş taşı temizliği, ultrasonik cihazlar ve özel el aletleri kullanılarak yapılır. İşlem sırasında diş yüzeyindeki sertleşmiş plaklar temizlenir, ardından diş yüzeyi parlatılır. Bu sayede yeni plakların tutunması zorlaşır.
İşlem genellikle kısa sürer ve çoğu hasta için ağrısızdır. Hassasiyet yaşayan kişilerde lokal anestezi uygulanabilir.
Toplumda sıkça duyulan yanlış inanışlardan biri diş taşı temizliğinin diş minesine zarar verdiğidir. Oysa profesyonel olarak yapılan temizlik dişlere zarar vermez. Aksine diş eti sağlığını koruyarak dişlerin daha uzun süre ağızda kalmasını sağlar.
Temizlik sonrası oluşan hassasiyet genellikle kısa sürede geçer ve bu durum diş taşının temizlenmesine bağlıdır.
Günde en az iki kez diş fırçalamak
Diş ipi kullanmak
Ağız gargarası ile desteklemek
Sigara tüketimini azaltmak
Şekerli ve yapışkan gıdaları sınırlamak
Düzenli diş hekimi kontrollerine gitmek
Bu alışkanlıklar diş taşı oluşumunu yavaşlatır ve temizlik ihtiyacını azaltır.